|
Nieuwsbrief SIHO maart 2010
Het SIHO...
Werkgroep ‘Studeren met een
functiebeperking’ van de Vlaamse Onderwijsraad (Vlor)
Het SIHO is lid van de werkgroep ‘studeren met een functiebeperking’ van de
Vlor. Binnen de Vlor werd begin dit academiejaar een werkgroep studeren met
een functiebeperking opgericht. Deze werkgroep zet de werkzaamheden van de
vroegere commissie studeren met een functiebeperking voort. Hij zal voor de
Raad Hoger Onderwijs het beleid t.a.v. studenten met een functiebeperking
opvolgen. Als de overheid beleidsvoorstellen doet die betrekking hebben op
studeren met een functiebeperking, dan zal de werkgroep de adviezen ter
zake voorbereiden. Maar de werkgroep kan ook proactief het beleid
adviseren. In deze werkgroep zijn de geledingen van de Vlor
vertegenwoordigd, aangevuld met een aantal deskundigen, waaronder het SIHO.
De Vlor heeft in het verleden reeds heel wat adviezen over dit thema
afgeleverd. Hij zet met deze werkgroep zijn traditie van pleitbezorger voor
een echt democratisch hoger onderwijs verder. De Vlor hoopt op deze manier
de overheid te stimuleren om het thema van studeren met een
functiebeperking blijvend hoog op de agenda te zetten.
Iedereen leert…
Een concreet voorbeeld van inclusie in het hoger onderwijs.
Iedereen leert is het onderdeel van de nieuwsbrief waar telkens een
concreet verhaal van inclusie in het hoger onderwijs in de schijnwerpers
staat. Goede voorbeelden uit de praktijk zijn vaak de beste eye-openers, ze
tonen aan dat inclusie in het hoger onderwijs een reële optie is. Ken jij
als student, docent, ouder, onderzoeker… zelf een mooi inclusie-verhaal.
Aarzel dan niet om het te mailen naar info@siho.be.
In deze editie stellen we het expertisecentrum CODE van de Lessius
hogeschool voor
CODE staat voor Communicatie, Ontwikkeling, Dienstverlening en Expertise.
CODE bouwt voort op het voormalige Multidisciplinair Diagnostisch Centrum voor Leerstoornissen
(MDCL) van de Lessius hogeschool. Het MDCL heeft specifieke ervaring
opgebouwd met diagnostiek en wetenschappelijk onderzoek bij adolescenten en
jongvolwassenen met dyslexie en dyscalculie. Het MDCL wil een aangepaste
dienstverlening met procedures op maat aanbieden.
De werking van CODE is ruimer dan die van het MDCL. CODE is een
expertisecentrum voor taalvaardigheid, communicatie en ontwikkeling. De
focus verbreedt zich naar dyslexie en dyscalculie, ADHD,
communicatiestoornissen bij anderstaligen, taalvaardigheid en
(vreemde)taalverwerving.
Net zoals bij het MDCL situeren de hoofdtaken van CODE zich op vlak van
wetenschappelijk onderzoek en dienstverlening. Het wetenschappelijk
onderzoek heeft als doel het ontwikkelen van diagnostische tools en
begeleidingspakketten, vakpublicaties en lezingen. De dienstverlenende taak
van CODE bestaat enerzijds uit diagnostiek en ondersteuning vanuit een
totaalbenadering van de cliënt. Zo biedt CODE een intensieve begeleiding
waarbij de nadruk ligt op het ontwikkelen van een studietraject aangepast
aan het eigen sterkte-zwakte profiel van de student. Anderzijds verzorgt
CODE vormingen en lezingen op maat van de gezondheidssector, het onderwijs
en het beroepsveld.
Studenten van Lessius, studenten uit andere hoger onderwijs instellingen,
volwassenen uit het beroepsveld maar ook kinderen uit het lager onderwijs
en jongeren uit het secundair onderwijs zijn welkom in het centrum. De
diagnostiek en de procedures worden afgestemd op elk individueel profiel in
elke leeftijdscategorie. Een diagnose gaat steeds gepaard met een
uitgebreid advies over studiemethode, aangepaste onderwijs- en
examenfaciliteiten, hulpmiddelen en andere vormen van ondersteuning.
De grootste doelgroep van het centrum is jongvolwassenen. Vanuit haar visie
op diagnostiek en begeleiding wil CODE de student zoveel mogelijk
ondersteunen in zijn functioneren. Het komt niet alleen aan op een
verkennende of onderkennende diagnose. Ze willen ook focussen op de
sterktes en handvatten aanreiken voor een aangepast studietraject, zodat de
student met zijn beperking optimaal kan functioneren binnen het hoger
onderwijs.
Voor meer informatie kan je terecht op de gloednieuwe website van CODE: www.lessius.eu/code
Internationaal
Het SIHO kiest ervoor niet alleen in eigen land maar ook over de grenzen
heen haar netwerk uit te bouwen en internationaal de nieuwste ideeën rond
inclusief hoger onderwijs op te pikken.
In februari vond een week lang een virtueel congres rond Universal Design
for Learning plaats. Online werden een 10-tal presentaties gegeven, in de
vorm van PowerPoints, filmpjes, posters…
Een interessante presentatie was ‘Showing how:
planning and delivering a universally designed course’. Een professor
engageert zich om één van zijn cursussen volledig volgens de principes van
Universal Design te organiseren. Aan de hand van negen filmpjes legt hij
zijn werk uit. Dit is boeiend omdat het een voorbeeld geeft van hoe
docenten concreet aan de slag kunnen gaan in hun lessen.
Enkele interessante voorbeelden uit de presentatie:
- De professor maakt
gebruik van drie examens die minder lang duren. Hij gebruikt telkens
een andere manier van examineren. Eén van de examens organiseert hij
online. Studenten hebben gedurende een periode van 24u de tijd om zich
te registreren en het examen te maken. De student kan dus binnen die
24u kiezen wanneer hij klaar is om het examen te maken.
- De professor zorgt
er voor dat al zijn presentaties vooraf en in verschillende formats
(HTML, PDF, Word) beschikbaar zijn.
- Hij maakt vooraf een
lijst van wat in de les aan bod zal komen. De studenten maken hiervan
gretig gebruik als structuur tijdens de lessen.
- Als technologisch
hulpmiddel maakt de professor gebruik van een SmartPen. Hij geeft deze
pen tijdens iedere les aan een andere student. Deze student noteert
met de pen. De pen neemt de les auditief op en slaat ook de notities
van de student op. Achteraf zet de professor alles online. De
studenten geven aan dat dit voor hen een heel handig hulpmiddel is. Ze
hoeven niet perse alles genoteerd te hebben. Op die manier kunnen ze
zich beter op de inhoud van de lessen concentreren.
In beeld
Minister Pascal Smet beschrijft in zijn beleidsnota ‘Gelijke Kansen
2009-2014’ het belang van een goede beeldvorming van mensen met een
beperking. Een niet-stereotype beeldvorming is volgens hem fundamenteel in
het realiseren van de juiste ingesteldheid voor gelijke kansen en inclusie.
Voor hoger onderwijs betekent dit dat een student met een functiebeperking
in de eerste plaats als student gezien moet worden. De beperking is slechts
één van de vele kenmerken van die student.
Het Center for Persons
with Disabilities liet drie commercials maken. In elk ervan zien we
mensen met een beperking aan het werk. De filmpjes willen werkgevers
aanmoedigen om mensen met een beperking in dienst te nemen. Ze roepen op om
te kijken naar de mogelijkheden van mensen en niet naar hun beperking.
Via deze links kom je terecht bij de 3 commercials:
Commercial
1
Commercial 2
Commercial 3
Op de voorgrond
In elke nieuwsbrief wordt een wetenschappelijke bron (boek, artikel,
onderzoek…) op de voorgrond geplaatst.
In deze nieuwsbrief: Integration of students with physical impairments in
Canadian university rehabilitation sciences programs
In deze studie wordt onderzocht in welke mate de opleiding
revalidatiewetenschappen aangepast is voor studenten met een fysieke
beperking en wat de ervaringen van deze studenten zijn. Daarvoor werd
enerzijds een vragenlijst verstuurd naar de verschillende opleidingen.
Anderzijds werden de ervaringen van drie studenten met een fysieke
beperking bevraagd aan de hand van een interview.
Uit de interviews met drie studenten komen zes belangrijke thema’s naar
voor:
1. Keuze voor revalidatiewetenschappen
Studenten kozen voor deze opleiding omdat ze andere mensen met een
beperking willen ondersteunen. Alle drie de studenten hadden vooraf contact
met een professional om na te gaan of ze over de mogelijkheden beschikten
om het beroep uit te oefenen.
2. Facilitatoren
De studenten halen een aantal elementen aan die het integratieproces
bevorderen: een open houding van het personeel, de tijd die genomen werd om
naar de studenten te luisteren en samen met hen naar oplossingen te zoeken,
en de ondersteuning die geboden wordt door het Special Service Center (bv.
individuele tutoring).
3. Moeilijkheden
De moeilijkheden waarmee studenten te maken kregen waren verschillend
naargelang hun beperking. Sommige studenten hadden moeilijkheden met het
lesmateriaal, anderen met de stage. Ook met het Special Service Center
werden soms problemen ervaren. Zo moeten de studenten
revalidatiewetenschappen van een bepaalde universiteit hiervoor naar een
andere campus.
4. Compenserende maatregelen
Zowel de studenten als het personeel ontwikkelden strategieën om
moeilijkheden te overbruggen, o.a. het gebruik van aangepast materiaal in
het labo, het gebruik van tape recorders, extra tijd bij practica…
5. Arbeidspotentieel
De bevraagde studenten gaan er van uit dat de attitude van werkgevers een
belangrijke rol speelt bij het al dan niet aannemen van iemand met een
beperking. De studenten vinden ook dat ze zelf de verantwoordelijkheid
hebben om hun noden kenbaar te maken zodat er naar ondersteuning gezocht
kan worden. De bevraagde studenten voorzagen geen problemen bij het vinden
van werk.
6. Aanbevelingen
De studenten doen een aantal aanbevelingen:
- Studenten met een
beperking moeten assertief zijn en hun sterkten en noden kenbaar
maken.
- Studenten kunnen
best vooraf de universiteit bezoeken om eventuele problemen en
noodzakelijke aanpassingen te identificeren. Zo zijn de aanpassingen
in orde voor ze aan hun studies beginnen.
- Personeel moet de
noden van studenten met een beperking erkennen.
- Er moet
geanticipeerd worden op mogelijke obstakels. Dit veronderstelt dialoog
tussen alle betrokken partijen.
- Het beleid en de
procedures van de Special Service Centers moet meer doelmatig zijn.
Tegemoetkomen aan de aanbevelingen die de geïnterviewde studenten geven,
kan de situatie voor toekomstige studenten met een beperking verbeteren.
Globaal kan gesteld worden dat een harmonieus integratieproces een gedeelde
verantwoordelijkheid is van studenten, leden van de faculteit en programma
beheerders.
Referentie
Guitard, P., Duguay, E., Thériault, F.-A., Sirois, N. J. & Lajoie, M.
(2010) Integration of students with physical impairment in Canadian
university rehabilitation sciences programs. International Journal of
Rehabilitation Research, 33, 81-83.
Aankondigingen
Het SIHO – maart 2010
|
