Lesgeven
Kwaliteitsvol cursusmateriaal
Een instelling hoger onderwijs is bezig met het opstellen van richtlijnen voor kwaliteitsvol cursusmateriaal (op papier en digitaal). Het cursusmateriaal moet inclusief zijn, dus ook toegankelijk voor studenten met een functiebeperking. Heeft het SIHO materiaal over dit onderwerp ter beschikking?
AntwoordVolgende websites bieden interessante informatie over dit onderwerp:
www.dedicon.nl – Dedicon is een centrale organisatie in Nederland die informatie toegankelijk maakt en informatiekanalen opent voor mensen met een leeshandicap.
http://digidocs.nuim.ie – deze website biedt interessante tips voor best practice op vlak van digitale documenten.
Statistiek studeren met een visuele beperking
Een student met een visuele beperking wil sociologie studeren. De onderwijsinstelling vraagt zich af wat de mogelijkheden zijn om het vak statistiek, een belangrijk deel van de opleiding, het best aan te leren?
AntwoordIn de eerste plaats vinden we het (sociologisch) enorm belangrijk is dat iedereen kan studeren, of iemand nu een beperking heeft of niet, of iemand nu braille kan lezen of niet.
Natuurlijk begrijpen we dat dit een onbekende situatie is voor de opleiding. Het onbekende zorgt vaak voor weerstand. Het is echter vooral een uitdaging en bovendien een kans voor de opleiding (en de instelling) om naar buiten te komen met hun inclusieve aanpak.
Belangrijk is vooral de persoon zelf als ervaringsdeskundige. Door in dialoog te gaan met de student en zijn directe omgeving, kan je al veel informatie krijgen over hoe deze materie voor hem toegankelijk kan worden gemaakt. Hij zal immers toch ook in het secundaire onderwijs wiskunde hebben gekregen.
Er zijn bovendien verschillende voorbeelden die tonen dat statistiek voor blinde of slechtziende studenten toegankelijk kan worden gemaakt. Verschillende artikels geven heel wat inspiratie. Zowel ondersteuning met hulpmiddelen, externe ondersteuning door een persoon als ondersteuning door de docent komen hierbij aan bod. Ook kunnen we lezen dat het toegankelijk maken van dergelijke leerstof heel goedkoop kan. We geven je ook een gelijkaardige situatie van Suzanne mee vanuit Nederland (Handicap+Studie), dat een succesverhaal werd. http://www.primapraktijken.nl/suzanne
Wat betreft specifieke hulpmiddelen en personele ondersteuning (naast medestudenten, begeleiders, docenten) dachten we ook nog aan het volgende:
Er zijn momenteel verschillende schermuitleesprogramma’s (screenreaders) op de markt die zaken naar spraak omzetten, o.a:
- Jaws
- Supernova
- Hal
- Windows-Eyes
- Virgo-Cobra
Op de website van het kenniscentrum hulpmiddelen (www.koc.be) vindt u meer informatie over de verschillende programma’s. Alle bovengenoemde programma’s zijn terugbetaalbaar door het VAPH.
Sommige schermuitleesprogramma’s kunnen misschien wel in conflict zijn met de specifieke software van de statistiekprogramma’s. Een oplossing is het uittesten van de combinatie. We denken hierbij aan lectoren statistiek, dienst informatica van de onderwijsinstelling, samen met de student. De testing van de verschillende programma’s kan op verschillende manieren:
- Op de website vind je vaak een demonstratieversie die je een aantal dagen gratis mag uitproberen.
- Bij leveranciers
- Bij Low Vision Centra
- Bij Blindenzorg Licht & Liefde (blind – d – mobiel). In deze rijdende demonstratieruimte krijg je deskundig advies over de nieuwste technologische hulpmiddelen voor slechtzienden en blinden. (Enkel op reservatie)
Tenslotte hebben o.a. studenten met een visuele beperking ook de mogelijkheid om bij het VAPH een aanvraag te doen voor ‘pedagogische hulp bij hogere studies’. Hieronder vindt u de huidige bedragen die hierop van toepassing zijn.
Geïndexeerd 01.01.2009
Maximum
|
54.191,65
|
| Maximum per jaar |
13.547,91
|
Vorming voor studentenbegeleiders
Een instelling hoger onderwijs wil vorming organiseren voor haar studentenbegeleiders.
- Heeft het SIHO leuke ervaringsoefeningen/materialen om functiebeperkingen (ADHD, dyslexie, autisme) te laten ervaren door studentenbegeleiders?
- Hoe vergaat het studenten met dyslexie als ze afgestudeerd zijn? Wat gebeurt er in het bedrijfsleven? Bestaan daar ook faciliteiten? Heeft het SIHO hier meer informatie/onderzoeksgegevens over?
- Heeft het SIHO zicht op informatie/materialen/literatuur waarin leeradviezen staan voor studenten met een functiebeperking?
Antwoord1. Heeft het SIHO leuke ervaringsoefeningen/materialen om functiebeperkingen (ADHD, dyslexie, autisme) te laten ervaren door studentenbegeleiders?Het SIHO heeft zelf geen materialen. Maar er zijn wel een aantal andere organisatie die dat wel hebben. Hieronder een overzichtje van een aantal leuke materialen. Als je de verschillende organisaties contacteert kunnen zij je misschien nog verder helpen.
Autisme Centraal‘autimatisch (video – dvd) – een visuele uitleg over autisme’: Video over normale begaafdheid en autisme of 61233 beelden over autisme. Een groepje volwassenen met autisme vertelt over hun diagnoseweg en hun leven met autisme. De film illustreert de specifieke moeilijkheden waarmee ze te maken krijgen. Ze stoten op veel onbegrip en ongeloof bij het uitleggen van hun handicap: “Ons autisme is niet altijd even zichtbaar en zeker niet op de klassieke manier.” Bij de video/dvd steekt ook een kleine brochure met uitleg over autisme en normale begaafdheid.
‘Mijn bloknootje 1-2-3-4-5-6-7’: Een bloknoot met verrassende cartoons van ‘wij’. Onverwacht tussen de schrijfblaadjes duiken een 25-tal humoristische tekeningen op. De cartoons verwijzen naar de autistische denkstijl: woorden worden letterlijk begrepen, zaken en situaties hyperconcreet geïnterpreteerd, abstracte betekenissen worden op een erg concrete en hyperrealistische manier vorm gegeven. Ze confronteren ons op speelse wijze met het feit dat de gewone manier van begrijpen en waarnemen niet de enige is.
Autisme Centraal biedt ook
opleiding op maat aan.
Tel.: +32 (0)9 238 18 18
Fax: +32 (0)9 229 37 03
E-mail:
info@autismecentraal.com Vlaamse Vereniging Autisme (VVA)VVA organiseert in verschillende provincies ‘inleefmomenten’: Mensen zonder autisme kunnen lezen en leren over autisme, maar hoe het voelt om autisme te hebben is nog een andere zaak. Tijdens deze bijeenkomst maken ze gebruik van enkele inleefmethodieken om zo dicht als mogelijk bij het 'autistisch voelen' te komen.
Bel de autismetelefoon 078/152.252, fax op 09/218.83.83 of mail naar
vva@autismevlaanderen.be voor meer informatie.
ZitstilNaast tal van activiteiten in verschillende provincies, kan je hier ook terecht voor activiteiten op maat rond ADHD.
Centrum ZitStil
Boomsesteenweg 508
2020 Antwerpen-Kiel
T 03 830 30 25
F 03 825 20 72
info@zitstil.be LetopLetop organiseert geen lezingen of workshops, maar bij hen kan je terecht met vragen over leerstoornissen.
Misschien is het ook interessant om
(oud)studenten aan het woord te laten en hun ervaringen te laten delen?
Hierbij aansluitend kunnen we meegeven dat er vanuit eigen
onderzoek
(
Studeren met een functiebeperking in het Vlaamse hoger onderwijs.
Exploratieve studie naar de beleving van (oud)studenten in drie Vlaamse
instellingen voor hoger onderwijs, SIHO, 2009) ook studenten aan het
woord zijn gekomen. In het begin van het rapport komen enkele
‘portretten’ aan bod. Het verhaal van Koen en Laurent, die beide
dyslexie hebben, is wel interessant om lezen.
2. Hoe vergaat het studenten met dyslexie als ze afgestudeerd zijn? Wat
gebeurt er in het bedrijfsleven? Bestaan daar ook faciliteiten? Heeft
het SIHO hier meer informatie/onderzoeksgegevens over?In het kader van het aanmoedigingsfonds is de Hogeschool Gent wel bezig met het project
‘Af/studeren met een functiebeperking’. Zij voeren kwalitatief onderzoek uit aan de hand van interviews, onder andere ook met oud-studenten in het werkveld. Begin december 2010 geven zij hierover een tweedaags congres waarin de resultaten zullen gepresenteerd worden.
Het kan interessant zijn om zelf één of meerdere oud-studenten op te zoeken en te polsen of zij bereid zijn om hun ervaringen te komen vertellen.
Vanuit het SIHO zijn we bezig aan een wegwijzer rond werken met een functiebeperking. Hierin zullen tal van tips en informatie opgelijst staan. Deze zomer zal de wegwijzer beschikbaar zijn.
Eenmaal oud-studenten aan het werk zijn, kunnen ze een beroep doen op BTOM (bijzondere tewerkstellingsondersteunende maatregelen). Deze zijn gelijklopend met onderwijs–en examenfaciliteiten in het hoger onderwijs. Dit is een belangrijk argument naar professoren, docenten en lectoren toe om het nut aan te tonen van die faciliteiten.
Zowel tijdens de sollicitatie als tijdens het werk zelf hebben mensen met een functiebeperking recht op redelijke aanpassingen. Dit zijn aanpassingen die in een concrete situatie gedaan worden om de onaangepaste omgeving voor een persoon met een beperking zoveel mogelijk te neutraliseren; tenzij ze een onevenredige belasting vormen voor de persoon die deze maatregelen moet treffen. Het ontbreken van die redelijke aanpassingen voor personen met een beperking, is discriminatie (Wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie, artikel 4).
Meer informatie:
•
Concrete voorbeelden redelijke aanpassingen bij sollicitaties en bij tewerkstelling•
de website van de VDABNaast de maatregelen voor werknemers zijn er ook maatregelen voor werkgevers die een extra duwtje in de rug kunnen betekenen om iemand met een extra behoefte aan ondersteuning aan te nemen. Bovendien zien we ook dat heel wat werkgevers ook open staan voor diversiteit binnen hun team en dit ook als meerwaarde ervaren.
3. Heeft het SIHO zicht op informatie/materialen/literatuur waarin leeradviezen staan voor studenten met een functiebeperking? We verwijzen je graag naar de studietips op de website van het Nederlandse
Handicap + Studie.
Op basis van selectie van een beperking enerzijds en een studieactiviteit anderzijds krijg je telkens een lijst met studietips.
Op de website van het SIHO staan een aantal
toegankelijke onderwijstechnieken (onderwijswerkvormen, cursusmateriaal en evaluatievormen) die docenten kunnen aanwenden om tegemoet te komen aan een grote diversiteit aan studenten.
De
BV-databank brengt beschrijvingen samen van bestaande studentgecentreerde en activerende leeromgevingen uit het Vlaamse hoger onderwijs. Daarnaast kan je in de databank terecht voor 'onderwijskundige steekkaarten'.
Interessant rond dyslexie is het boek ‘Protocol dyslexie hoger onderwijs’ (Kleijnen & Loerts (Red.), 2006). Op
deze link kan je de inhoudstafel van het boek raadplegen, evenals bepaalde onderdelen.
Na deze specifieke informatie willen we er graag op wijzen dat het belangrijk is om in dialoog te gaan met elke student, ongeacht zijn beperking. Elke student is immers anders en weet best wat hij zelf nodig heeft of wat voor hem werkt. Algemeenheden over dé student met autisme, dé student met dyslexie of dé student met ADHD moet zeker vermeden worden.
Terug naar overzicht ad hoc vragen