U bent hier

Ondersteuning in het hoger onderwijs

Er bestaan in het hoger onderwijs verschillende ondersteuningsmogelijkheden voor studenten met een functiebeperking. Sommige biedt de onderwijsinstelling aan. Andere kan de student of de onderwijsinstelling aanvragen bij de overheid.

Onderwijs-en examenmaatregelen

Hogescholen en universiteiten streven naar een toegankelijk onderwijs en een dienstverlening waarbij alle studenten kansen krijgen om hun talenten te ontplooien. Naast een breed inclusief begeleidingsaanbod, voorzien hogescholen en universiteiten ook in onderwijs-en examenmaatregelen voor studenten met een functiebeperking zoals bijvoorbeeld studenten met autisme, dyslexie, ADHD, een chronische ziekte.

Deze maatregelen hebben tot doel de hindernissen die de specifieke situatie met zich meebrengt te neutraliseren, zowel op vlak van onderwijs- als examenactiviteiten. Het gebruik van compenserende software, de mogelijkheid om de les, practica etc. vroeger te verlaten, extra tijd voor het afleggen van een schriftelijk examen... zijn enkele voorbeelden van maatregelen die worden toegekend in het hoger onderwijs.

Elke situatie is uniek en kan om andere oplossingen vragen. Het verkrijgen van de individuele maatregelen gebeurt daarom steeds op maat en in dialoog met de hogeronderwijsinstelling.

Verzamel alvast de nodige documenten over je functiebeperking zodat je vlot onderwijs- en examenmaatregelen kan aanvragen. Meer informatie over attesten en procedures vind je terug op website van de hogeschool of universiteit of kan je verkrijgen bij het aanspreekpunt. Neem gerust contact op met jouw aanspreekpunt! 


Ondersteuningsmodel hoger onderwijs

De overgangsmaatregelen die tijdens de academiejaren 2015-2016 en 2016-2017 van kracht waren met betrekking tot GON-begeleiding voor studenten met een functiebeperking lopen af op 1 september 2017. Vanaf academiejaar 2017-2018, zijn de instellingen hoger onderwijs zelf verantwoordelijk om het beleid en de ondersteuning voor studenten met een functiebeperking vorm te geven. 
                                                                        
De begeleiding en de begeleidingsvorm wordt steeds in dialoog besproken. In het hoger onderwijs geldt het principe dat de begeleiding steeds op maat van de specifieke noden en de context wordt bepaald; en aangeboden wordt op momenten waar het nodig is. Er wordt dus - net zoals in het leerplichtonderwijs - niet langer vooraf bepaald hoeveel uren ondersteuning ingezet worden, hoeveel weken, hoeveel jaren, wanneer de ondersteuning begint en wanneer ze eindigt. 
 

Neem contact op met het aanspreekpunt van de onderwijsinstelling zelf voor meer informatie rond de regeling aan de instelling. Intussen is het alvast aangewezen om de relevante documenten met betrekking tot de functiebeperking en begeleidingstraject uit het leerplichtonderwijs te verzamelen. De CLB’s werden ook gevraagd om de relevante informatie met betrekking tot de functiebeperking en het voorbije begeleidingstraject (bv. gemotiveerd verslag) vlot ter beschikking te stellen wanneer studenten die hen contacteren.

De omzendbrief rond regelgeving ondersteuningsmodel in het basis- en secundair onderwijs en het hoger onderwijs, vindt u via deze link

Tolkondersteuning (cel Sol)

https://www.youtube.com/watch?v=-jUNbStaVKs

De Cel Speciale Onderwijsleermiddelen (SOL) kent tolkondersteuning toe aan studenten met een auditieve beperking die dit nodig hebben om het onderwijsproces te volgen. Deze studenten kunnen ondersteuning krijgen van een tolk Vlaamse Gebarentaal (VGT), een schrijftolk, of beide. 

De VGT-tolk zorgt voor een goede communicatie tussen de student of cursist met een auditieve beperking en de lesgevers en medestudenten. De tolk zet wat de lesgevers en medestudenten zeggen om in Vlaamse Gebarentaal en stemtolkt wat de student of cursist zelf vertelt. 

Een schrijftolk noteert alles wat gezegd wordt zodat de student direct kan meelezen. De schrijftolk maakt belangrijke communicatiemomenten mogelijk. Het is niet de bedoeling dat de schrijftolk nota’s van de les neemt. 

De onderwijsinstelling volgt de aanvraag op. Je kunt hiervoor terecht bij het aanspreekpunt  van de onderwijsinstelling.

Kopieën notities (cel Sol)

https://www.youtube.com/watch?v=VZRrA0u-G08

Studenten of cursisten met een fysieke, visuele of auditieve beperking kunnen kopieën van notities van medestudenten laten terugbetalen door de Cel Speciale Onderwijsleermiddelen (SOL).

De onderwijsinstelling volgt de aanvraag op. Je kunt hiervoor terecht bij het aanspreekpunt  van de onderwijsinstelling.

Omzetting aanpassing lesmateriaal (cel Sol)

De Cel Speciale Onderwijsleermiddelen (SOL) financiert voor studenten met een visuele of fysieke beperking omzettingen of aanpassingen van leermateriaal.

Voorbeelden zijn: Omzetting in braille, omzetting in digitale braille, vergrotende kopieën, digitale omzettingen, omzetting in grootletterdruk op maat, omzetting in grootletterdruk digitaal

De onderwijsinstelling volgt de aanvraag op. Je kunt hiervoor terecht bij het aanspreekpunt  van de onderwijsinstelling.

Digitale boeken

Voor sommige studenten zorgen geprinte handboeken en lesmateriaal voor drempels, en er is nood aan een digitale versie.

De onderwijsinstelling volgt de aanvraag op. Je kunt hiervoor terecht bij het aanspreekpunt  van de onderwijsinstelling.

Hulpmiddelen (cel SOL)

Studenten van een hogeschool of universiteit, of studenten die een HBO5-opleiding verbonden aan het secundair onderwijs volgen en een visuele of fysieke beperking hebben, kunnen bij de cel Speciale Onderwijsleermiddelen (SOL) voor een financiering van hulpmiddelen die studenten tijdens hun studies mogen gebruiken. Het zijn hulpmiddelen om het onderwijsleerproces te volgen die de beperking deels of volledig opheffen.

Het gaat om ergonomisch meubilair (zoals aangepaste tafels en stoelen) en technische apparatuur zoals een braillescope, een brailleleesregel, een leesloep. Hulpmiddelen die in een ruimere sociale context kunnen aangewend worden en gemakkelijk verplaatsbaar zijn van de onderwijsinstelling naar de thuissituatie. Deze worden gefinancierd door het VAPH[VVH4] .

De onderwijsinstelling volgt de aanvraag op. Je kunt hiervoor terecht bij het aanspreekpunt  van de onderwijsinstelling.

Hulpmiddelen (VAPH)

Student behoren tot de doelgroep van het VAPH kunnen bij het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) terecht voor financiering van hulpmiddelen die in een ruimere sociale context gebruikt worden en gemakkelijk verplaatsbaar zijmn van de onderwijsinstelling naar de thuissituatie.

Het VAPH heeft een overzicht van hulpmiddelen en aanpassingen waarvoor je een tegemoetkoming kan krijgen. Het is echter ook mogelijk om hulpmiddelen en aanpassingen te vragen die niet in deze lijst staan. 

Er is geen financiering mogelijk voor hulpmiddelen die niet in een ruimere sociale context worden gebruikt (Bv. om enkel de lessen te volgen) of een aantal specifieke hulpmiddelen zoals een memorecorder, een sprekende basisrekenmachine,…

Meer informatie over de inschrijving bij het VAPH vind je op de website van VAPH. 

Om een tegemoetkoming te krijgen hulpmiddelen, moet je een aanvraag indienen bij het VAPH. Meer informatie over de aanvraagprocedure vind je op de website.

Pedagogische hulp (VAPH)

https://www.youtube.com/watch?v=y3_YX5B9WuI

Studenten hoger onderwijs met een visuele of auditieve beperking die tot de doeelgroep van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) behoren, kunnen een tegemoetkoming aanvragen voor pedagogische hulp. Een opleiding volgen tot het behalen van een eerste diploma van gegradueerde, bachelor of master.

Pedagogische hulp is vaktechnische en inhoudelijke begeleiding buiten de lesuren. Pedagogische hulp is geen praktische hulp, begeleiding of assistentie. Uitgesloten zijn bv.: Teksten omzetten naar braille, In plaats van de student notities nemen tijdens de lessen, hulp bij boeken en teksten raadplegen in de bibliotheek. 

In dit filmpje  vertellen Anne en Saf over hun ervaringen met pedagogische hulp. Anne heeft een visuele beperking en kan afbeeldingen in haar cursus moeilijk zien. Saf maakt de cursus voor haar toegankelijk.

De onderwijsinstelling ondersteunt de aanvraag op. Je kunt hiervoor terecht bij het aanspreekpunt  van de onderwijsinstelling.

Verblijfkosten (VAPH)

Studenten met een beperking die tot de doelgroep van Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) kuunen bij het VAPH een tegemoetkoming vragen voor de kosten van verblijf op kot. Het kot moet gevestigd zijn in de agglomeratie van de onderwijsinstelling. De verplaatsingen van het thuisadres naar de onderwijsinstelling zijn onmogelijk of er zijn ernstige bezwaren tegen. 

Om een tegemoetkoming te krijgen, moet je een aanvraag indienen bij het VAPH. Meer informatie over de aanvraagprocedure vind je op de website.

Verplaatsingskosten (VAPH)

Studenten met een beperking die tot de doelgroep van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) behoren met mobiliteitsproblemen kunnen een tegemoetkoming vragen voor verplaatsingskosten bij het VAPH.  

Er zijn twee soorten tegemoetkomingen mogelijk:

  • Voor verplaatsingen met een persoonlijk vervoermiddel (auto, taxi,…).
  • Voor verplaatsingen van iemand die de student met een beperking ondersteunt bij de verplaatsingen met het openbaar vervoer.

 

Om een tegemoetkoming te krijgen, moet je een aanvraag indienen bij het VAPH. Meer informatie over de aanvraagprocedure vind je op de website.

Rechtstreeks Toegankelijke hulp (VAPH)

Het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) voorziet mogelijkheden voor   Rechtstreeks toegankelijke hulp (RTH). Dit is beperkte, handicapspecifieke ondersteuning waarvoor geen VAPH-aanvraag nodig is. Het gaat om individuele gesprekken (1 à 2 uur) met een begeleider (psychosociale ondersteuning). Deze gesprekken kunnen over verschillende onderwerpen gaan, bv. organisatie van het huishouden, leren zelfstandig wonen, relaties, administratie, … De gesprekken kunnen zowel bij de student als bij een VAPH-dienst of -voorziening doorgaan.

Je hoeft geen VAPH-procedure te doorlopen en kan rechtstreeks terecht bij de diensten en voorzieningen die deze ondersteuningsvorm aanbieden. Je moet m.a.w. niet langs de VAPH-toegangspoort of ook niet langs een erkend multidisciplinair team. Op de website van VAPH vind je alle adressen van diensten die rechtstreeks toegankelijke hulp aanbieden.

Basisondersteuningsbudget (Vlaamse sociale bescherming)

Het basisondersteuningsbudget (BOB) is bedoeld voor personen met een erkende handicap en een beperkte ondersteuningsnood. Het basisondersteuningsbudget is een vast bedrag van 300 euro per maand dat uitbetaald wordt door de zorgkassen. De personen die mogelijk in aanmerking komen voor een basisondersteuningsbudget, worden door hun zorgkas gecontacteerd. U moet zelf geen aanvraag doen of contact opnemen.

Het basisondersteuningsbudget kan dienen om bijvoorbeeld dienstencheques te kopen voor een poetshulp of een vriend te vergoeden voor vervoerskosten. Het budget kan ook ingezet worden om de bijdrage voor reguliere thuishulp of de bijdrage voor rechtstreeks toegankelijke hulp te betalen. Het basisondersteuningsbudget is vrij besteedbaar. Er moeten geen bewijzen of bonnetjes ingediend worden.

Het basisondersteuningsbudget valt onder de bevoegdheid van de Vlaamse Sociale Bescherming.  Op de website van de Vlaamse Sociale Bescherming vindt u meer informatie het budget en over de voorwaarden. Vindt u daar geen antwoord op uw vraag, bel dan 1700, het nummer van de Vlaamse overheid, elke werkdag bereikbaar van 9 tot 19 uur. Of stuur een e-mail.

Meer informatie over het basisondersteuningsbudget vind je hier.

Persoonsvolgend budget (VAPH)

Het persoonsvolgend budget (PVB) is een budget op maat waarmee u zorg en ondersteuning kunt inkopen binnen uw eigen netwerk, bij vrijwilligers, individuele begeleiders, professionele zorgverleners en bij door het VAPH vergunde zorgaanbieders. Een persoonsvolgend budget moet u aanvragen.

Het persoonsvolgend budget is bedoeld voor meerderjarige personen die door hun handicap intensieve of frequente handicapspecifieke ondersteuning nodig hebben. Hoeveel u krijgt, hangt af van uw noden en vragen.

Het persoonsvolgend budget kan niet gecombineerd worden met rechtstreeks toegankelijke hulp (RTH) en het basisondersteuningsbudget (BOB).

Meer informatie over persoonsvolgend budget vind je hier. Je dient het aan te vragen bij het VAPH.

Erasmustoelage (EPOS vzw)

Internationalisering en mobiliteit van studenten speelt een belangrijke rol in hoger onderwijs. Het Vlaamse Agentschap EPOS vzw kan voor studenten met een beperking (naast de reguliere beurs) een aanvullende subsidie geven. De aanvullende subsidie is zowel mogelijk voor studenten met een beperking die via het Erasmusprogramma studeren in een gastinstelling als voor studenten die via het programma stage lopen in een gastorganisatie of –bedrijf. 

De instelling kan voor de aanvullende subsidie een aanvraag indienen bij EPOS vzw via het aanvraagformulier.